Pierwokup

Prawo pierwokupu jest to zastrzeżenie pierwszeństwa do zakupu określonej rzeczy, na wypadek, gdyby druga strona sprzedała tę rzecz innej osobie. Oczywiście sprzedający może sprzedać oznaczoną rzecz innej osobie, ale tylko pod warunkiem, że uprawniony do pierwokupu nie wykona swojego prawa. Ponadto, osoba na której rzecz zostało ustanowione prawo pierwokupu powinna być w takim przypadku natychmiast powiadomiona. Wszelkie postanowienia umowy z inną osobą niż osoba uprawniona do skorzystania z prawa pierwokupu, których celem jest udaremnienie prawa pierwokupu, są względem uprawnionego bezskuteczne.

Prawo pierwokupu wykonuje się przez oświadczenie złożone zobowiązanemu. Jeżeli zawarcie umowy sprzedaży rzeczy wymaga odpowiedniej formy, np. formy aktu notarialnego, oświadczenie o wykonaniu prawa pierwokupu powinno być złożone w tej samej formie.

Przedmiotem prawa pierwokupu może być między innymi nieruchomość lub jej część. Sprzedawca ma obowiązek respektowania tego prawa. Rzecz której dotyczy prawo pierwokupu może być sprzedana osobie trzeciej tylko pod warunkiem, że uprawniony do pierwokupu swego prawa nie wykona. Podkreślić należy, że w przypadku sprzedaży nieruchomości objętej prawem pierwokupu na rzecz osoby trzeciej nie mamy do czynienia
z umową warunkową, ale z umową zobowiązującą do przeniesienia własności.

Gminie przysługuje prawo pierwokupu w przypadku sprzedaży:

1) niezabudowanej nieruchomości nabytej uprzednio przez sprzedawcę od Skarbu Państwa albo jednostek samorządu terytorialnego;

2) prawa użytkowania wieczystego niezabudowanej nieruchomości gruntowej, niezależnie od formy nabycia tego prawa przez zbywcę;

3) nieruchomości oraz prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej na obszarze przeznaczonym w planie miejscowym na cele publiczne albo nieruchomości, dla której została wydana decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego;

4) nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków lub prawa użytkowania wieczystego takiej nieruchomości;

4a) nieruchomości położonych na obszarze rewitalizacji, jeżeli przewiduje to uchwała, o której mowa w art. 8 ustawy z dnia 9 października 2015 r. o rewitalizacji;

4b) nieruchomości położonych na obszarze Specjalnej Strefy Rewitalizacji. O której mowa w rozdziale 5 ustawy z dnia 9 października 2025 r. o rewitalizacji

Prawo pierwokupu wykonuje Prezydent Miasta.

Sposób załatwienia sprawy

Sprzedaż nieruchomości, o których mowa w ustawie o gospodarce nieruchomościami oraz prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości może nastąpić, jeżeli Prezydent Miasta nie wykona prawa pierwokupu. Notariusz sporządzający umowę sprzedaży jest zobowiązany do zawiadomienia Prezydenta Miasta o treści umowy. Prezydent Miasta wykonuje prawo pierwokupu przez złożenie oświadczenia w formie aktu notarialnego u notariusza.

W przypadku gdyby złożenie oświadczenia u tego notariusza było niemożliwe lub napotykało poważne trudności, może być ono złożone u innego notariusza. Z chwilą złożenia oświadczenia:
1) nieruchomość staje się własnością gminy, jeżeli wykonanie prawa pierwokupu dotyczyło sprzedaży nieruchomości;
2) prawo użytkowania wieczystego wygasa, jeżeli wykonanie prawa pierwokupu dotyczyło sprzedaży prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej stanowiącej własność gminy;
3) gmina uzyskuje prawo użytkowania wieczystego, jeżeli wykonanie prawa pierwokupu dotyczyło sprzedaży prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej stanowiącej własność Skarbu Państwa, powiatu lub województwa.

Termin załatwienia sprawy

Prawo pierwokupu może być wykonane w terminie miesiąca od dnia otrzymania przez Prezydenta Miasta Tomaszowa Mazowieckiego zawiadomienia o treści umowy sprzedaży.

Opłaty

Bez opłat

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 662 z późniejszymi zmianami)
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 399 z późniejszymi zmianami)
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 roku Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795 z późniejszymi zmianami)
Ustawa z dnia 9 października 2015 r. o rewitalizacji (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 27 z późniejszymi zmianami)

Miejsce załatwienia sprawy

Wydział Gospodarni Nieruchomościami
ul. P.O.W. 10/16
tel. 44 726 26 20
wgn@tomaszow-maz.pl

Pierwokup

Zgoda na Ciasteczka